7 Địa phương miễn phí SGK năm học 2026-2027

Từ năm học 2026-2027, chính sách miễn phí hoặc cho mượn sách giáo khoa cho học sinh đang được nhiều địa phương triển khai theo lộ trình riêng. Đây là một bước đi được đánh giá có ý nghĩa lớn trong bối cảnh chi phí đầu năm học ngày càng tăng, giúp giảm bớt áp lực tài chính cho phụ huynh và bảo đảm cơ hội tiếp cận sách học tập công bằng hơn cho học sinh. Đến nay, cả nước đã có 7 địa phương công bố thực hiện chính sách này.

Không chỉ là một hỗ trợ về vật chất, việc cấp miễn phí sách giáo khoa còn thể hiện định hướng đầu tư cho giáo dục theo hướng bền vững, tiết kiệm và nhân văn hơn. Thay vì mỗi năm mua mới toàn bộ sách, nhiều địa phương bắt đầu xây dựng mô hình thư viện dùng chung, cho mượn hoặc cấp phát có chọn lọc để học sinh được sử dụng sách hiệu quả hơn.

7 địa phương đã triển khai

Theo các thông tin đã được công bố, 7 địa phương tiên phong áp dụng chính sách miễn phí hoặc cho mượn sách giáo khoa từ năm học 2026-2027 gồm: Quảng Ninh, TP.HCM, Cà Mau, TP. Huế, xã Hòa Vang (Đà Nẵng), phường Đồng Xoài và xã Bù Đăng thuộc tỉnh Đồng Nai.

• Xã Hòa Vang (Đà Nẵng): khoảng 7.000 học sinh các cấp sẽ được mượn miễn phí sách giáo khoa, đáp ứng 100% nhu cầu trên địa bàn.
• Quảng Ninh: cho mượn sách giáo khoa miễn phí với học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên cấp THPT.
• TP.HCM: cho mượn sách giáo khoa đối với học sinh lớp 1, lớp 6 và lớp 10 từ năm học 2026-2027; học sinh khó khăn và học sinh dân tộc thiểu số được cấp miễn phí.
• Cà Mau: dự kiến ưu tiên miễn phí sách giáo khoa cho học sinh tiểu học trước.
• Phường Đồng Xoài và xã Bù Đăng (Đồng Nai): triển khai mô hình thư viện sách giáo khoa dùng chung hoặc cấp sách miễn phí cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 10/lớp 9 tùy địa bàn.
• Huế: cấp phát miễn phí toàn bộ sách giáo khoa và tài liệu giáo dục địa phương cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 12.

Mỗi địa phương có cách làm khác nhau, tùy thuộc vào điều kiện ngân sách, quy mô học sinh và mô hình tổ chức giáo dục trên địa bàn. Có nơi thực hiện cấp phát miễn phí theo từng khối lớp, có nơi triển khai hình thức cho mượn qua thư viện trường, và cũng có nơi ưu tiên trước cho học sinh ở bậc tiểu học hoặc các nhóm học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Cách các địa phương triển khai

Điểm đáng chú ý là chính sách này không được áp dụng đồng loạt theo một khuôn mẫu cứng nhắc, mà được thiết kế linh hoạt theo điều kiện thực tế của từng địa phương. Một số nơi lựa chọn mô hình thư viện sách giáo khoa dùng chung, trong đó học sinh sẽ mượn sách vào đầu năm học và hoàn trả sau khi kết thúc năm học để tái sử dụng cho khóa sau.

Tại một số khu vực, sách giáo khoa được cấp miễn phí cho học sinh thuộc bậc học nhất định hoặc theo đối tượng ưu tiên. Cách làm này vừa giảm áp lực mua sách mới hàng năm, vừa giúp địa phương tối ưu nguồn lực, tránh tình trạng sách chỉ sử dụng một lần rồi bỏ đi.

Vì sao chính sách này được quan tâm

Sách giáo khoa là khoản chi bắt buộc mỗi dịp khai giảng nên luôn là mối quan tâm lớn của phụ huynh, đặc biệt ở những gia đình có nhiều con đi học hoặc có hoàn cảnh kinh tế khó khăn. Khi được miễn phí hoặc cho mượn, chi phí đầu năm học sẽ giảm đáng kể, góp phần tạo điều kiện để học sinh đến trường đầy đủ hơn.

Ngoài lợi ích kinh tế, chính sách này còn mang ý nghĩa giáo dục rất rõ. Học sinh được rèn ý thức giữ gìn sách, sử dụng tài sản chung và học cách chia sẻ với các bạn khóa sau. Đây là một cách tiếp cận vừa thực tế vừa có tính nhân văn, phù hợp với mục tiêu phát triển giáo dục bền vững.

Tác động đối với phụ huynh và học sinh

Đối với phụ huynh, việc không phải mua trọn bộ sách giáo khoa ngay từ đầu năm học sẽ giúp giảm một khoản chi không nhỏ. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh chi phí học tập, đồng phục, dụng cụ học sinh và các khoản sinh hoạt khác ngày càng tăng.

Đối với học sinh, việc được tiếp cận sách giáo khoa theo mô hình dùng chung không làm giảm giá trị học tập, nếu sách được bảo quản tốt và tổ chức phân phối hợp lý. Ngược lại, các em còn được hình thành thói quen cẩn thận, trách nhiệm và có ý thức cộng đồng ngay từ bậc học đầu tiên.

Thách thức khi triển khai

Dù có nhiều ưu điểm, chính sách miễn phí sách giáo khoa cũng đặt ra không ít thách thức trong quá trình thực hiện. Trước hết là vấn đề ngân sách, bởi để cấp phát hoặc luân chuyển sách cho số lượng lớn học sinh cần có nguồn lực ổn định và kế hoạch lâu dài.

Bên cạnh đó, công tác bảo quản, thu hồi và phân phối sách cũng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, phụ huynh và chính quyền địa phương. Nếu không có quy trình rõ ràng, sách dễ bị hư hỏng, thất lạc hoặc không đủ cho các năm học sau. Vì vậy, muốn chính sách này đi vào thực tế bền vững, cần có hệ thống quản lý chặt chẽ và sự đồng thuận từ cộng đồng.

Ý nghĩa lâu dài của chính sách

Việc 7 địa phương tiên phong cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh cho thấy xu hướng xã hội hóa giáo dục đang dần chuyển sang mô hình hỗ trợ thiết thực hơn cho người học. Đây không chỉ là một chính sách giảm chi phí, mà còn là bước chuẩn bị cho mục tiêu rộng hơn là tiến tới miễn phí sách giáo khoa trên phạm vi cả nước trong tương lai.

Nếu được triển khai đồng bộ và hiệu quả, chính sách này có thể tạo ra thay đổi tích cực trong cách tổ chức học liệu ở trường phổ thông. Sách giáo khoa khi đó không còn là gánh nặng mua sắm mỗi năm, mà trở thành tài nguyên giáo dục được quản lý và sử dụng hợp lý hơn.

Việc đã có 7 địa phương công bố cấp miễn phí hoặc cho mượn sách giáo khoa cho học sinh từ năm học 2026-2027 là tín hiệu đáng chú ý trong chính sách giáo dục hiện nay. Đây là bước đi thiết thực giúp giảm gánh nặng tài chính cho phụ huynh, đồng thời mở ra hướng quản lý sách giáo khoa hiệu quả và bền vững hơn. Với lộ trình phù hợp, mô hình này có thể trở thành nền tảng cho việc phổ cập sách giáo khoa miễn phí trong những năm tiếp theo.

Nguồn: saostar.vn