Chương trình miễn phí sách giáo khoa qua hình thức cho mượn

Trong bối cảnh chi phí giáo dục ngày càng tăng cao, Chính phủ Việt Nam vừa phê duyệt kế hoạch miễn phí sách giáo khoa cho toàn bộ học sinh phổ thông dưới hình thức cho mượn. Với kinh phí khổng lồ lên đến 4.000 tỉ đồng, chương trình này được kỳ vọng sẽ giảm đáng kể gánh nặng tài chính cho hàng triệu gia đình, đặc biệt là ở khu vực nông thôn và vùng sâu, vùng xa.

Theo thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), chương trình sẽ chính thức triển khai từ năm học 2026-2027. Thay vì yêu cầu phụ huynh mua sách mới mỗi năm, học sinh sẽ được mượn sách miễn phí trực tiếp từ trường học. Sách sẽ được kiểm tra, bảo dưỡng và tái sử dụng cho các khóa học sau, giúp tối ưu hóa nguồn lực và bảo vệ môi trường bằng cách giảm lượng giấy thải ra.

Chi tiết kinh phí và cơ chế thực hiện

Kinh phí 4.000 tỉ đồng sẽ được phân bổ như sau:

• 2.000 tỉ đồng cho việc in ấn và mua sắm sách giáo khoa mới, ưu tiên các bộ sách chuẩn quốc gia.
• 1.000 tỉ đồng dành cho logistics, vận chuyển và kho bãi lưu trữ trên toàn quốc.
• 1.000 tỉ đồng còn lại dùng để đào tạo giáo viên quản lý sách, xây dựng hệ thống theo dõi số hóa và bảo trì định kỳ.

Hệ thống quản lý sẽ áp dụng công nghệ số: mỗi cuốn sách được gắn mã QR để theo dõi tình trạng, tránh thất lạc. Học sinh chỉ cần đăng ký mượn tại đầu năm học và trả lại cuối năm, với các biện pháp hỗ trợ cho trường hợp sách hỏng hóc do sử dụng.

Lợi ích đa chiều cho xã hội

Chương trình mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Giảm chi phí cho phụ huynh: Một bộ sách giáo khoa lớp 1-12 hiện nay có giá trung bình 500.000 – 1.000.000 đồng/năm. Với hình thức mượn miễn phí, các gia đình có thể tiết kiệm tới 70-80% chi phí học tập.
• Tăng tiếp cận giáo dục: Đặc biệt hỗ trợ học sinh nghèo, dân tộc thiểu số, giúp giảm tỷ lệ bỏ học do khó khăn kinh tế.
• Bền vững môi trường: Tái sử dụng sách có thể tiết kiệm hàng nghìn tấn giấy mỗi năm, góp phần vào mục tiêu phát triển xanh của quốc gia.
• Nâng cao chất lượng dạy học: Sách được cập nhật thường xuyên, đảm bảo nội dung đồng bộ và hiện đại.

Ông Nguyễn Văn A, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT, nhấn mạnh: “Đây không chỉ là chính sách hỗ trợ tài chính mà còn là cam kết của Nhà nước trong việc xây dựng nền giáo dục bình đẳng. Chúng tôi mong muốn mọi trẻ em Việt Nam đều có cơ hội học tập tốt nhất.”

Thách thức và giải pháp

Dù đầy triển vọng, chương trình cũng đối mặt một số thách thức như:

• Quản lý sách ở vùng sâu: Giải pháp là hợp tác với chính quyền địa phương và sử dụng xe chuyên dụng vận chuyển.
• Thói quen sử dụng: Sẽ tổ chức các chiến dịch tuyên truyền và hội thảo cho phụ huynh, giáo viên.
• Ngân sách dài hạn: Bộ Tài chính cam kết hỗ trợ kinh phí hàng năm, kết hợp với nguồn xã hội hóa từ doanh nghiệp.
• Các chuyên gia giáo dục đánh giá cao sáng kiến này, so sánh với mô hình thành công ở Singapore và Phần Lan, nơi sách mượn miễn phí đã giúp nâng cao chỉ số PISA quốc gia.

Chương trình miễn phí sách giáo khoa qua hình thức cho mượn là một phần của Chiến lược Giáo dục 2025-2030, hướng tới mục tiêu phổ cập giáo dục chất lượng cao. Với sự đầu tư mạnh mẽ 4.000 tỉ đồng, đây hứa hẹn sẽ là bước ngoặt lớn, góp phần xây dựng thế hệ trẻ Việt Nam vững vàng hơn trong kỷ nguyên số.